Re: Obyczaje zwierz�t - cz�� II

Mirka �ytkowska — 18-07-2004, 15:18

Autor: Mirka �ytkowska

Wys�any: 18-07-2004, 15:18

Rozumiem, �e chodzi o to ma�e "co�" z boku mureny? Powiedzia�abym �e to klasyczne uj�cie czy�ciciela w akcji - poniewa� jednak zdj�cie jest zbyt ma�e, nie potrafi� powiedzie�, jaki to gatunek czy�ciciela. Prawdopodobnie jest to wargatek czy�ciciel (ang. common cleaner wrasse, �ac. Labroides dimidiatus), kt�ry jest najcz�sciej spotykanym czy�cicielem w Morzu Czerwonym.
Inne zdj�cia czy�cicieli z muren� mozna obejrze� np. tu:
www.madangdiving.org.pg/p...moray/moray.htm
www.mphphotography.com/subaqua/fish.htm

A mo�e kto� z forumowych spec�w od fotografii ma jakie� �adne zdj�cie zdj�cie czy�cicieli i m�g�by wstawi�?

Pozdrawiam
Mirka

Re: Obyczaje zwierz�t - cz�� II

urwis — 18-07-2004, 12:57

Autor: urwis

Wys�any: 18-07-2004, 12:57

No uda�o si� wstawi�. Utrwali�em to w grudniu 2003 w Hurghadzie
Czy to jest czy�ciciel?

Re: Obyczaje zwierz�t - cz�� II

urwis — 18-07-2004, 12:46

Autor: urwis

Wys�any: 18-07-2004, 12:46

Czy to jest czy�ciciel? http://forum.jds.pl/album_view.php4?id=941

Re: Obyczaje zwierz�t - cz�� II

Mirka �ytkowska — 17-07-2004, 21:22

Autor: Mirka �ytkowska

Wys�any: 17-07-2004, 21:22

Ciesz� si� bardzo, �e Wam si� podoba�o! Mam nadziej�, �e upchn�am tam jakie� informacje, kt�re nawet Was mog�y zaskoczy�...
Niech nie brzmi to jak kokieteria, ale ja sama wola�abym i tak jeszcze tego posta rozszerzy� i doszlifowa� - wczoraj mi si� nie uda�o z braku czasu.
Ale w przysz�o�ci... Postaram si� jeszcze do niekt�rych temat�w i poszczeg�lnych gatunk�w zwierz�t wr�ci� i pobawi� si� w szczeg�y.
Przedtem oczywi�cie - tak jak zreszt� dot�d - wypr�buj� temat na Tomku, kt�rego zmuszam teraz do wys�uchiwania moich wyk�ad�w.

Pozdrowienia
Mirka

Re: Obyczaje zwierz�t - cz�� II

Dorota i Wojtek — 17-07-2004, 18:32

Autor: Dorota i Wojtek

Wys�any: 17-07-2004, 18:32

Cze�� Mirka!

Jeste�my pod sporym wra�eniem - odwali�a� kawa� dobrej roboty .

Gratulujemy samozaparcia i podziwiamy wysi�ek w�o�ony w zbieranie i prztwarzanie danych

Oby wi�cej takich post�w...

Obyczaje zwierz�t - cz�� II

Mirka �ytkowska — 16-07-2004, 22:30

Autor: Mirka �ytkowska

Wys�any: 16-07-2004, 22:30

Witam ponownie wszystkich zaintersowanych obyczajami co niekt�rych ryb m�rz tropikalnych!
Dzisiejszy post jest kontynuacj� mojego posta konkursowego, a poniewa� wobec inicjator�w konkursu zobowi�za�am si�, �e dalsza cz�� b�dzie...- to innego wyj�cia nie ma, jak j� stworzy�.

Kontynuuj�c zatem opis sposob�w na prze�ycie w ciep�ym morzu, przedstawiam:

Spos�b trzeci: udawa� kogo� innego.

Niekt�re ryby nauczy�y si� bardzo udanie na�ladowa� inne gatunki, i to w r�nych celach - bo zar�wno zaczepnych, jak i obronnych.
Ryb�, kt�ra w zasadzie atakuje inne ryby i zdobywa po�ywienie stosuj�c taktyk� mimikry jest Aspidontus taeniatus (kt�rego zdj�cie znale�� mo�na na niezawodnej stronie www.amonline.net.au/fishe...taeniatus.htm). Rybka ta, zwana z angielska "false cleanerfish" jest niezwykle podobna do wargatka czy�ciciela, o kt�rym pisa�am w poprzedniej cz�ci. W zwi�zku z tym wykorzystuje to, �e inne ryby pozwalaj� jej zbli�y� si� do siebie w naiwnym przekonaniu, �e zostan� poddane toalecie. Tymczasem Aspidontus taeniatus wyspecjalizowa� si� w od�ywianiu sk�r� innych ryb i udaj�c czy�ciciela potrafi wyrwa� on swojemu �ywicielowi kawa�ek cia�a (cz�sto super-bezczelnie wp�ywaj�c co pyska "czyszczonego"). Co ciekawe, jedynymi rybami, kt�re poznaj� Aspidontus taeniatus jako fa�szywego czy�ciciela s� jedynie same wargatyki, kt�re w�wczas podejmuj� energiczne dzia�ania w celu odgonienia od swojej "stacji" ososbnika psuj�cemu im opini�.

Mimo powy�szego przyk�adu mimikra u�ywana jest raczej dla obrony ni� podst�pnego ataku.
Doskona�ym przyk�adem jest nieszkodliwa rybka Paraluteres prionurus, kt�ra podszywa si� pod rozdymk� Canthigaster valentini, kt�ra ma w swoim arsenale gro�n� trucizn� tetrodotoksyn�, przez co jest gro�na nie tylko dla innych ryb, lecz r�wnie� dla ludzi. �udz�ce podobie�stwo obu gatunk�w proponuj� por�wna� sobie tu: www.amonline.net.au/fishe.../pprionurus.htm
www.amonline.net.au/fishe...ish/cvalent.htm
Mimikra w tym przypadku okazuje si� skuteczne jednak jedynie wtedy, gdy rybek Paraluteres prionurus jest mniej ni� rozdymek - w przeciwnym wypadku bowiem znacznie wzrasta ryzyko ataku ze strony ryb drapie�nych.

Spos�b czwarty: brygada "nie daj si�", czyli bro� si� jak tylko potrafisz

Taktyki obronne zwierz�t morskich robi� du�e wra�enie - zw�aszcza gdy oceniamy ich r�norodno��.
Pozwol� sobie zacz�� od koralowc�w, kt�re obecnie musz� si� chyba najbardziej broni� przed nami i dziwnymi pomys�ami niekt�rych nurk�w pt. "nazrywam sobie korali". Ot� koralowce, jak ka�de szanuj�ce si� przyde�kowce, po prostu parz�. Ich parzyde�ka s� skomplikowanym aparatem, wytwarzanym w odr�bnych kom�rkach, a skupione s� przewa�nie na czu�kach lub w pobli�u otworu g�bowego. Parzyde�ko najcz�ciej jest male�k� torebk� - nematocyst�, w kt�rej zwini�ty jest nitkowaty przew�d, zako�czony wystaj�c� na zewn�trz torebki szczecink�. W przypadku dotkni�cia tej szczecinki w czasie 0,003-0,005 sekundy nast�puje wystrzelenie przewodu, kt�ry wbija si� w cia�o intruza i wstrzykuje w niego parali�uj�cy jad z torebki (hypnotoksyn�).
Opr�cz tych parzyde�ek - penetrant�w - istniej� r�wnie� inne ich rodzaje, np. glutynanty (gdzie wystrzeliwana ni� jest lepka, co utrudnia ucieczk� ofiary) oraz wolwenty (kt�re nie parali�uj�, ale zaczepiaj� si� o wyrostki cia�a napadni�tego i obezw�adniaj� go, a jednocze�nie umo�liwiaj� wystrzelenie w stron� szamoc�cego si� zwierz�cia kolejnych penetrant�w i wolwent�w). Podkre�li� przy tym nale�y, �e zaczepienie przez czlowieka niekt�rych gatunk�w koralowc�w i sprowokowanie go do obrony mo�e sko�czy� si� nie tylko poparzeniami i silnym b�lem, lecz tak�e dalszymi kmplikacjami w postaci powa�nych stan�w zapalnych.

B�d�c przy truciznach wskaza� nale�y, �e to spos�b obrony ograny i stary jak �wiat. Stosunje go mn�stwo gatunk�w. Jako jednego z najbardziej niebezpiecznych wskaza� oczywi�cie nale�y sto�ka z�otog�owa, wyposa�onego w aparat g�bowy przypominaj�cy strzykawk�, a kt�ry s�u�y do wstrzykiwania niezwykle silnej trucizny o dzia�aniu parali�uj�cym. Trucizna ta jest niebezpieczna rownie� dla ludzi, a we wszystkich notkach dotycz�cych tego �limaka wskazuje si� wypadki �miertelne po kontakcie z nim.
Jak wygl�da ta ma�a paskuda prosz� sprawdzi� tu: www.muszle.net.pl/co_textile.html

Zreszt� wsr�d �limak�w to �aden wyj�tek, bo np. �limaki nagoskrzelne swoim ubarwieniem a� krzycz� do swoich potencjalnych napastnik�w, �e s� toksyczne.

W�r�d ryb natomiast najbardziej jadowitymi rybami jest rodzina skorpenowatych, przy czym nast�puje gradacja toksyczno�ci pocz�wszy od skrzydlic jako najmniej jadowitych, poprzez skorpeny, na szkaradnicach - uchodz�cych za najbardziej jadowite ryby na �wiecie - sko�czywszy. Wszystkie te ryby maj� na grzbiecie 12-13 truj�ce kolce, kt�rymi wstrzykn�� mog� tetrodoksyn�, kt�ra jest - bagatela - 500 razy bardziej truj�ca od cyjanku, a kt�ra prowadzi do pora�enia mi�ni i uk�adu oddechowego. Uk�ucie truj�cymi kolcami jest jedynie taktyk� obrony, gdy� ryby te w og�le nie u�ywaj� kolc�w jako sposobu zdobywania po�ywienia.

Skutecznym sposobem obrony jest r�wnie�

pora�enie pr�dem, stosowane np. przez dr�twy (torpedo ray). Ryba ta posiada zmodyfikowane kom�rki, ktorych podra�nienie powoduje wy�adowanie elektryczne o napi�ciu 20 -50 V. W przypadku cz�owieka mo�e nie spowoduje to �mierci, ale specjalnie przyjemne pewnie nie b�dzie. Technika ta u�ywana jest r�wnie� do ataku, gdy� dr�twa r�wnie� w ten spos�b zdobywa po�ywienie, obezw�adniaj�c inne ryby.

Powy�sze metody obrony s� cz�sto ��czone z mniej drastycznymi, np. z kamufla�em. Kamufla� stosuj� np. szkaradnice, kt�re kryje ubarwienie, a tak�e cz�sto porastaj�ce j� glony lub inne przyczepione lepk� wydzielin� sk�ry organizmy. Upodobniaj� one szkaradnice do kamienia alboe kawa�ka koralowca.
Mistrzem kamufla�u jest r�wnie� o�miornica, w kt�rej sk�rze znajduj� si� chromatofory - p�cherzykowate kom�rki, zawieraj�ce czerwony, ��ty i czarny barwnik. Zwierz� zmienia kolor oddzia�ywuj�c mie�niami na te kom�rki, prawie znikaj�c na pod�o�u. Co wi�cej - o�miornica potrafi si� upodobni� r�wnie� do faktury terenu, inaczej wygl�daj�c na piasku, a inaczej na rafie koralowej.

Opisuj�c techniki obronne koniecznie wspomnie� trzeba o zmyleniu przeciwnika przez przyj�cie specyficznych wzor�w na ciele. Najcz�ciej powoduje to dezorientacj�, gdzie jest prz�d, a gdzie ty� ryby, oraz w ktor� stron� b�dzie ona ucieka�. Ma to istotne znaczenie, bo ryba powinna by� po�erana od g�owy, tak aby jej skrzela, �uski i p�etwy nie utkn�y w gardle. Patrz�c jednak na m�odego ustniczka cesarskiego nie spos�b odgadn��, gdzie jego prz�d, a gdzie ty�:
http://www.amonline.net.a.../pimperator.htm
Podobn� taktyk� stosuj� niektore chetoniki, kt�re maj� w tylnej cz�sci cia�a plamk�, przypominaj�c� oko.

Spo�r�d metod obrony niekt�re s� zupe�nie dziwne. Nale�y do nich np. nadymanie si� do takich rozmiar�w, by napastnik nie m�g� po�kn�c swojego potencjalnego �upu. Metod� t� stosuj� naje�ki i nadymki, kt�re potrafi� bardzo szybko po�kn�� du�� ilo�� wody lub powietrza. Czasami zreszt� mo�e to by� problem, bo zdarza si�, �e je�li jest to powietrze, to ryba mo�e mie� trudno�ci z pozbyciem si� go i mo�e zgin�� na powierzchni morza.

Niesamowite zdolno�ci przetrwania posiadaj� rozgwiady, kt�re potrafi� odrzuci� - podobnie jak jaszczurka cz�� swojego cia�a i po�wi�ci� j�, by ratowa� reszt�. Potem bez problem�w odtwarzaj� zgubione rami�. Czasami jest wr�cz tak, �e rozgwiada potrafi odrodzi� si� z ma�ej cz�ci samej siebie. Przeczyta�am gdzie� np., �e korona cierniowa, kt�ra normalnie ma od kilkunastu do 23 ramion, potrafi si� odrodzi� z jednego z nich. Nic dziwnego, �e - skoro taka �ywotna - jest tak gro�nym niszczycielem rafy...

Hitem dla mnie pozostaje jednak spos�b obrony strzykwy, ktora zaintrygowa�a mnie z powodu swojej wyj�tkowej brzydoty (obrzydliwe to jakie� takie jak nie wiem co...). Ot� strzykwy, kt�rego to gatunku przedstawicieli mo�na zobaczy� np. tu: http://www.nurkomania.pl/a0764.htm (cho� nie jest to reprezentatywne, bo r�ne gatunki r�nie wygl�daj�),
pocz�tkowo jedynie chowaj� czu�ki otaczaj�ce otw�r g�bowy. Gdy jednak to nie wystarcza, potrafi� wystrzeli� przez odbyt w kierunku przeciwnika odcinek przewodu pokarmowego i cz�� swojego p�uca wodnego. Na miejscu napastnika na pewno bym zg�upia�a i rczej odst�pi�a od ataku... Narz�dy te s� potem odtwarzane przez strzykw�. To jednak jeszcze nie wszystko, bo strzykwa potrafi jeszcze "poprawi�" obron� przez uwolnienie toksyn (holotoksyny i holoturyny), co mo�e doprowadzi� do �ierci atakuj�cego.

I to by by�o na razie na tyle... Co prawda im wi�cej pisz� i im wi�cej czytam na ten temat, to coraz wi�cej przyk�ad�w ci�nie mi si� na klawiatur�. Ale na dzisiaj to ju� koniec, bo jako� to sko�czy� trzeba.

�ycz� wszystkim przyjemnych podwodnych obserwacji, �ywi�c nadziej�, �e m�j dzisiejszy post mo�e j� uatrakcyjni.

Pozdrawiam serdeczenie
Mirka

FORUM-NURAS

Re: Obyczaje zwierz�t - cz�� II

Re: Obyczaje zwierz�t - cz�� II

Re: Obyczaje zwierz�t - cz�� II

Re: Obyczaje zwierz�t - cz�� II

Re: Obyczaje zwierz�t - cz�� II

Obyczaje zwierz�t - cz�� II